Dlaczego sen jest tak ważny?

 

Twoje ciało potrzebuje snu tak samo jak oddychania, jedzenia oraz picia. Sen ma duże znaczenie dla pamięci oraz efektywnego funkcjonowania mózgu. Ludzie, którzy źle sypiają często mają problemy z nadwagą. Niedobór snu upośledza funkcjonowanie układu hormonalnego oraz odpornościowego. Sami wiecie, że kiedy jesteście niewyspani brakuje wam motywacji, ciężko jest się skoncentrować, a samopoczucie jest o wiele gorsze. Możecie spać nawet 12 godzin i nadal się nie wysypiać. Długość snu nie ma aż tak dużego znaczenia. Ważniejsza jest jego jakość.


My śpimy, a organizm pracuje

 

W trakcie snu w naszym mózgu zachodzi odnowa komórek. Można powiedzieć, że sen działa na mózg oczyszczająco. Kiedy śpimy następuje regeneracja systemu mającego za zadanie kontrolowanie przemiany materii. Następuje szybszy przepływ krwi do mięśni oraz wzmaga się produkowanie hormonów odpowiedzialnych za wiele funkcji, np. wzrost.


Negatywne skutki braku snu.

 


1. Przyrost masy ciała.

Brak snu prowadzi do zaburzenia równowagi hormonalnej, które powoduje zwiększenie apetytu na wysokokaloryczne pokarmy. Niewyspani mamy też skłonność do spożywania większych porcji, a podczas zakupów decydujemy się częściej na niezdrową żywność. Dlatego chroniczne niewyspanie może powodować otyłość. 

 

Badanie: C. Benedecit, SJ. Brooks, OG. O'Daly z 2012 r.  Doświadczenie przeprowadzono na 12 dorosłych mężczyznach, których poddano badaniom porównawczym: po w pełni przespanej nocy i po deprywacji sennej.


2. Zaburzenia mowy i wzroku.

 Długotrwała deprywacja snu obniża nasze zdolności językowe i utrudnia efektywne wyrażanie swoich myśli i słów. Niepotrzebnie powtarzamy pojedyncze słowa lub całe frazy. Mogą pojawić się też halucynacje, doświadczania wizji tunelu, widzenie podwójne.

 

Badanie: J. Orzeł-Gryglewska (2010 r.) „Konsekwencje deprywacji sennej”.


3. Bóle głowy.

Naukowcy wciąż nie wiedzą, dlaczego brak snu prowadzi do bólów głowy, ale związek między nimi został zauważony już ponad wiek temu. Migreny mogą być wywołane przez bezsenne noce. Z powodu nieokreślonych bólów głowy budzi się rano od 36 do 58 proc. osób z zespołem bezdechu sennego.

 

Badanie: L. Kelman, JC. Rains (2005 r.). Przebadano 1480 osób cierpiących na częste bóle głowy.


4. Obniżona odporność i infekcje.

Długotrwały brak snu, a nawet jedna noc bezsenności, może obciążać naturalne mechanizmy obronne organizmu przed mikroorganizmami. Udowodniono też, że osoby, które śpią krótko, przeziębiają się prawie trzy razy częściej niż te, które przesypiają osiem lub więcej godzin. To, czy śpisz efektywnie (bez przerw, nie budząc się w nocy), może się przyczynić do podwyższenia odporności na choroby.

 

Badanie: Ch. Benedict, M. Brytting, A. Markström (2012 r.). Grupę  badawczą stanowiło 11 mężczyzn i 13 kobiet, którym podano szczepionkę przeciw wirusowi świńskiej grypy (H1N1). Porównywano poziom produkcji przeciwciał u badanych w dwóch cyklach: 24-godzinnym z ośmiogodzinnym snem oraz 24-godzinnym ciągłej przytomności.


5. Nadprodukcja moczu.

Podczas snu organizm spowalnia dzienną produkcję moczu. Dlatego większość ludzi nie musi korzystać z toalety w nocy tak często, jak w ciągu dnia. Ale gdy ktoś nie śpi, produkcja moczu odbywa się tak samo jak w dzień, co naukowcy nazywają „nadwyżką w nocnej produkcji moczu”.

 

Badanie: B. Mahler, K. Kamperis, M. Schroeder (2012 r.). Przebadano 20 zdrowych dzieci (połowę stanowili chłopcy), które losowo podzielono na grupę poddaną deprywacji i tę, której pozwolono na sen.


6. Drażliwość i roztargnienie.

Badania zespołu izraelskich naukowców z 2005 r., którzy sprawdzali związek między utratą snu a reaktywnością emocjonalną, jednoznacznie potwierdziły, że brak snu wzmacnia negatywne reakcje emocjonalne na zakłócone, przerwane w trakcie ich wykonywania czynności. Wzmacnia też skłonność do rozpraszania uwagi, obniża inteligencję emocjonalną, a nawet... utrudnia zapamiętywanie imion.

 

Badanie: N. Goel, H. Rao, JS. Durmer (2009 r.). W doświadczeniu wzięło udział 1007 losowo wybranych osób w wieku 21-30 lat mieszkających w Michigan.


7. Kłopoty z pamięcią.

Zakłócenia snu u osób starszych mogą prowadzić do zmian strukturalnych w mózgu, które są związane z zaburzeniami pamięci długotrwałej. U osób dorosłych też obserwuje się deficyty pamięci związane z brakiem snu. Już w 1924 r. odkryto, że ludzie, którzy śpią dłużej, zapamiętują więcej. Słaby sen i jego niedobór jest związany z wyższym poziomem amyloidu beta, powodującego chorobę Alzheimera.

 

Badanie: AP. Spira, AA. Gamaldo, Y. An (2013 r.). Przebadano 70 dorosłych (w wieku 53-91).


Jak się zdrowo wyspać?

Na pewno ważnym czynnikiem zdrowego snu jest to na czym leżymy, czyli materac. Odpowiednio dobrany materac to 70 %  szans na zdrowy i spokojny sen. Warto zadbać by nasz sen był spokojny i odpowiednio długi.

Powinniśmy zasypiać o regularnych porach i najlepiej przed północą. Czynnikiem, który będzie miał wpływ na zdrowy sen to z pewnością odpowiednia dieta. Nie należy spożywać posiłków, czy pić kawy zbyt późno. Należy też zadbać o to by sypialnia była dla nas miejscem azylu. Pomogą w tym spokojne kolory, czy ograniczona ilość elementów wystroju. Warto również zrezygnować z telewizora w sypialni na rzecz ciekawej lektury przed zaśnięciem.


Zurück zur Liste